Chlorochina w leczeniu COVID-19 – najnowsze odkrycie

Chlorochina jest lekiem znanym od ponad 70 lat, dawniej stosowano ją przede wszystkim w leczeniu malarii. Obecnie wykorzystuje się ją także jako lek przeciwzapalny w leczeniu reumatoidalnego zapalenia stawów i tocznia rumieniowatego.

Mechanizm działania chlorochiny
Wykazano laboratoryjną skuteczność chlorochiny w hamowaniu namnażania się wielu gatunków wirusów, w tym wirusa SARS-CoV. Mechanizm działania polega najprawdopodobniej na zwiększeniu endosomalnego pH, zaburzeniu glikozylacji receptorów komórkowych, co w efekcie utrudnia fuzję wirusa i komórki. Wniosek ten zapoczątkował w styczniu i lutym 2020 roku, badania kliniczne chlorochiny u ponad 100 pacjentów chorych na COVID-19, w Wuhan i kilku innych miastach Chin. Mające na celu ocenę skuteczności i bezpieczeństwa stosowania chlorochiny badania, wykazały zahamowanie objawów klinicznych i skrócenie okresu przebiegu choroby. Nie stwierdzono ciężkich działań niepożądanych.

Zastosowanie chlorochiny
15 lutego 2020, chlorochina uzyskała rekomendację Narodowej Komisji Zdrowia Chińskiej Republiki Ludowej (ChRL). Chińscy eksperci zalecają dobową dawkę 500 mg (250 mg 2×dz) przez 10 dni u chorych z łagodnym, umiarkowanym i ciężkim przebiegiem COVID-19, u których nie stwierdza się przeciwwskazań do zastosowania tego leku.
W Polsce dostępny jest produkt leczniczy Arechin (Chloroquini phosphas) w tabletkach po 250 mg. Zgodnie z charakterystyką produktu w zakażeniach koronawirusami typu beta, Arechin stosuje się zwykle dwa razy dziennie po 250 mg przez 7 do 10 dni. Jeszcze przed decyzją URPL, po uzyskaniu zgody komisji bioetycznej, chlorochinę w połączeniu z lopinawirem i rytonawirem zastosowano u chorych z ciężkim przebiegiem COVID-19 w Wojewódzkim Specjalistycznym Szpitalu im. Gromkowskiego we Wrocławiu.
13 marca br. Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych wydał pozytywną decyzję w sprawie leku zawierającego chlorochinę, polegającą na dodaniu nowego wskazania terapeutycznego: „Leczenie wspomagające w zakażeniach koronawirusami typu beta takimi jak SARS-CoV, MERS-CoV i SARS-CoV-2”.

Arechin działa przeciwzapalnie, jednak mechanizm nie jest do końca poznany. Nie stosuje się u dzieci poniżej 14 lat. Lek może wpływać na działanie innych przyjmowanych leków, niektóre z nich zmniejszają wchłanianie chlorochiny, dlatego przyjmowanie jakiegokolwiek, zawsze musi być skonsultowane z lekarzem. Istniejące lub przebyte wcześniej choroby również mogą wykluczać bezpieczne przyjmowanie, niepowodujące żadnych skutków ubocznych. Można wśród nich wymienić, chociażby: niedokrwistość, spadki ciśnienia, drgawki, częściową utratę wzroku, głuchotę, zaburzenia czynności wątroby i żołądkowe, siwienie, obniżenie poziomu glukozy, wysypkę. Przedawkowanie leku prowadzące do powstania niewydolności krążenia, niewydolności oddechowej oraz ciężkich zaburzeń rytmu serca może spowodować zgon.
Ze względu na niewielką różnicę w dawce terapeutycznej i toksycznej, lek powinien być stosowany wyłącznie pod nadzorem lekarskim.